Bệnh tinh hoàn ẩn là gì?
Tinh hoàn ẩn hay còn được gọi là tinh hoàn lạc chỗ. Trong giai đoạn phát triển của thai nhi nam, ban đầu, tinh hoàn nằm trong ổ bụng, sau đó, nó chạy dần xuống bìu. Tinh hoàn chưa xuống là trường hợp tinh hoàn không di chuyển nữa trên đường chạy từ bụng xuống bìu. Tỷ lệ tinh hoàn ẩn khoảng 3-4% bé trai khi sinh, tỷ lệ này lớn hơn ở trẻ sinh đôi, sinh thiếu cân, sinh non.
Yếu tố gây tinh hoàn chưa xuống
Giai đoạn tinh hoàn di chuyển từ bụng xuống bìu chịu sự ảnh hưởng của nhiều yếu tố. Nếu xảy ra rối loạn, các yếu tố này sẽ làm tinh hoàn không di chuyển được tới bìu và gây ra chứng tinh hoàn ẩn.
Các nguyên nhân đó là:
- Suy tuyến yên, làm thiếu gonadotropin gây tinh hoàn chưa xuống và nhỏ cơ quan sinh dục;
- Sai lệch tổng hợp testosteron: thiếu men 17α-hydroxylase, 5α-reductase… làm cho tinh hoàn không phát triển bình thường;
- Giảm hiện tượng cảm nhận của các thụ thể androgen: gây ảnh hưởng sự phát triển hiện tượng sinh dục nam, gây ẩn tinh hoàn;
- Nếu mẹ mang bầu trẻ trai mà dùng diethylstilbestrol nhiều hay dùng kháng androgen thì thai nhi xảy ra nguy cơ bị tinh hoàn ẩn;
- Phát triển bất thường của dây chằng tinh hoàn - bìu làm cho tinh hoàn đứng lơ lửng trên cao, không xuống được tới bìu;
- Những yếu tố cơ học gây cản trở sự chạy của tinh hoàn như: cuống mạch của tinh hoàn ngắn, xơ hoá vùng ống bẹn…
Triệu chứng tinh hoàn lạc chỗ thường gặp
Nếu trẻ trai còn nhỏ, ba mẹ có thể sờ nơi bìu nhưng không thấy tinh hoàn ở dưới bìu. Ở trẻ lớn hoặc người lớn, tự sờ thấy trong bìu không có tinh hoàn hay sờ thấy ở ống bẹn nảy sinh khối u nổi lên. Bìu phát triển kém, tinh hoàn chưa xuống càng cao thì bìu càng phát triển kém. Tinh hoàn ẩn có thể trong ổ bụng , lỗ bẹn sâu khi khám không sờ thấy tinh hoàn.
Siêu âm bụng, chụp cắt lớp vi tính ổ bụng , nội soi ổ bụng có khả năng xác định được vị trí của tinh hoàn chưa xuống. Hơn nữa, còn có khả năng phát hiện những biểu hiện khác của tinh hoàn như vôi hóa nhu mô tinh hoàn, u tinh hoàn…
Nguy cơ vô sinh của loại bệnh tinh hoàn ẩn
Tinh hoàn ẩn thường xảy ra kích thước nhỏ hơn bình thường, nhu mô thường mềm nhão. Nghiên cứu của các chuyên gia cho thấy: Các bé xảy ra tinh hoàn ẩn, chu vi của các ống sinh tinh nhỏ hơn, mức độ xơ hóa tinh hoàn cũng lớn hơn; sự thay đổi về mô học của các tinh hoàn chưa xuống có khả năng ảnh hưởng tới tinh trùng gây vô sinh. Nếu bệnh nhân chỉ bị tinh hoàn ẩn một bên thì vẫn có thể có con. Nhưng họ nảy sinh nhiều rủi ro do nguy cơ bị ung thư bên tinh hoàn chưa xuống và nhiều nguy cơ khác.
Tình trạng người bệnh bị tinh hoàn ẩn hai bên thì nguy cơ vô sinh rất lớn. Những người này thường nảy sinh kết quả xét nghiệm tinh dịch đồ không có tinh trùng. Thậm chí, có người còn không thể làm chuyện ấy được do thiếu hụt nội tiết tố nguy hiểm. Thể trạng những nam giới này thường yếu đuối, ảnh hưởng rất lớn tới công việc, sinh hoạt và tâm sinh lý bệnh nhân. Hơn nữa, người bị tinh hoàn chưa xuống thường xuất hiện với các dị tật bẩm sinh khác làm tăng nguy cơ vô sinh cho người bệnh.
Cần trị liệu sớm tinh hoàn chưa xuống
Trẻ bị tinh hoàn chưa xuống, nếu không được chữa có khả năng gặp các nguy cơ như vô sinh , chấn thương tinh hoàn hoặc tổn thương về tâm sinh lý do không có , chỉ có một tinh hoàn dưới bìu. Khi cha mẹ biết trẻ bị tinh hoàn ẩn, chúng ta chỉ nên đợi đến khi trẻ 9 tháng tuổi để xem tinh hoàn có ở bìu hoặc không. Nếu sau 9 tháng mà tinh hoàn vẫn chưa ở bìu thì nên xử lý bằng phẫu thuật cho trẻ. Thời gian phẫu thuật hiệu quả nhất là khi trẻ được 1-2 tuổi.
Đối với nam giới trưởng thành phát hiện thấy ẩn tinh hoàn cần phải tiến hành phẫu thuật ngay: nếu tinh hoàn chưa bị ung thư hóa thì tiến hành phẫu thuật hạ tinh hoàn, kết hợp với cân bằng nội tiết tố. Tình trạng tinh hoàn bị ung thư hóa thì cần cắt bỏ tinh hoàn, nạo vét hạch kết hợp với trị liệu chống ung thư hỗ trợ...
Chúng tôi có lời khuyên:
Tinh hoàn lạc chỗ chịu sự tác động của nhiều nguyên nhân, trong đó có những yếu tố có thể phòng ngừa được như khi mẹ mang bầu tránh dùng diethylstilbestrol nhiều; hoặc không dùng các chế phẩm kháng androgen. Đối với trẻ trai sinh thiếu cân, sinh non, sinh đôi, ba mẹ cần chú ý kiểm tra xem bé có bị ẩn tinh hoàn hoặc không để đưa trẻ đi trị liệu sớm. Mọi tình trạng phát hiện được trẻ trai bị tinh hoàn ẩn, ba mẹ cần đưa con đi khám để được chẩn đoán và chữa trị sớm, tránh nguy cơ vô sinh và ung thư hóa tinh hoàn...ặp
Xem thêm những bệnh trẻ có thể gặp:
Đăng nhận xét